Inloggen om uw vraag te stellen of te reageren in ons forum.

In oude erfrecht geen aanspraak gemaakt op kindsdeel en nu in het nieuwe erfrecht onterfd

Jaflfra
Beginneling

In 1997 overleed vader en liet moeder achter.De 4 kinderen eiste toen niet hun kindsdeel op waardoor moeder de gehele overwaarde van de woning kon gebruiken voor het kopen van een nieuw appartement. Er is dus geen verdeling geweest. Nu, in 2012 overleed de moeder en vanwege een ruzie is een van de kinderen onterfd. Er is dus voor het onterfde kind wel een legitieme portie maar het is een beetje zuur dat er in 1997 na het overlijden van vader geen kindsdeel is opgeëist juist in het belang van de moeder, maar dat er nu sprake is van onterving.
Vraag:
A. Is er nu alleen recht op de legitieme portie of kan er nog aanspraak gemaakt worden op het kindsdeel dat in 1997 vrij kwam na het overlijden van de vader maar wat toen niet is opgeëist? Zo ja, wat is dan de formule?
B. Hoe kun je als onterfd kind controleren of de te erven woning voor een eerlijk bedrag wordt getaxeerd?
C. Waar wordt de legitieme portie over berekend? Alleen over de contanten en de overwaarde van het huis? Of ook over sieraden en inboedel?
D. Er is een executeur testamentair, de broer van de moeder. Wat kun je doen als je niet geïnformeerd wordt of denkt dat het niet eerlijk wordt afgehandeld?

Bedankt!

up
79
Geplaatst op 17 juni 2012 om 18:46
Le Coq
Helpdesk

In 1997 overleed vader. Geen van de kinderen heeft de nalatenschap officieel verworpen. De kinderen "hebben hun deel nooit opgeëist" suggereert dat zij hun erfdeel konden opeisen. Als vader geen langstlevendetestament heeft gemaakt in de vorm bvan een oudelijke boedelverdeling (zie hierna), betekent dat hier: "de nalatenschap is nooit vereffend/verdeeld geweest". Het wordt in beginsel aan de erfgenamen overgelaten of, wanneer en hoe zij de nalatenschap verdelen. Daar staat geen termijn voor.
Dus: zowel moeder als de kinderen zijn nog steeds (!) gerechtigd in een onverdeelde nalatenschap (van vader). Het is verdedigbaar dat het nieuwe appartement als zaakvervanging geldt voor het oude, verkochte huis (dan zijn de kinderen mede-eigenaar van dat appartement), maar ook dat zij een geldvordering hebben op moeder ter grootte van hun aandeel in de toenmalige waarde van dat huis (als zaaksvervanging) en in de rest van de nalatenschap van vader.
De 'status' van die gebeurtenis moet worden gereconstrueerd. Ik neem aan dat indertijd, bij de verkoop van het oude huis waar de kinderen mede-eigenaar van waren door vaders nmalatenschap (en dus ook mede-verkoper waren van dat huis, al dan niet via een volmacht), de notaris daar toch wel iets van gezegd heeft (hij dient de eigendomssituatie te onderzoeken en kan bij een verkoop de mede-eigenaars niet passeren), en wellicht is toen tussen moeder en de kinderen iets geregeld. Of het moet zijn dat de kinderen écht vaders nalatenschap officieel hebben verworpen (dat gaat via een verklaring bij de griffie van de rechtbank).

LET OP:
Als vader een langslevendetestament heeft gemaakt in de vorm van een ouderlijke boedelverdeling [in zulke testamenten staat meestal het (oude) wetsartikel 1167 (of 4:1167) van (Boek 4 van) het Burgerlijk Wetboek vermeld], is de boedel al in het testament verdeeld. In 99,9% van de gevallen zodanig dat álle eigendom naar moeder gaat - ze kan dan vrij het huis verkopen - onder de verplichting ook alle schulden over te nemen (bijvoorbeeld de hypotheekschulden) en eventueel successierecht van de kinderen, die op dat moment feitelijk nog niets krijgen (alleen boekhoudkundig0, voor te schieten en dat de kinderen daartegenover op moeder een geldvordering krijgen die zij voorlopig niet op kunnen eisen.
Maar over een langstlevendetestament heb je het helemaal niet. Mocht dit testament er toch zijn, dan hebben de kinderen uit vaders nalatenschap geen eigendom, maar alleen een geldvordering op moeder ter grootte van hun erfdeel bij vaders overlijden.

Dat geldt voor álle vier kinderen. Het gaat hier namelijk om vaders nalatenschap. Die aanspraken bestaan nog steeds (ook bij het later door moeder onterfde kind). Voor zover de kinderen géén aanspraak hebben in wat vader naliet, is het het deel van moeder.

En alleen over dát deel (en alles wat later door moeder is verkregen) kon moeder bij testament beschikken toen zij een van de kinderen onterfde. Want alleen dát is haar nalatenschap!

In 2012 overlijdt moeder en zij heeft één kind onterfd. Het gaat nu over moeders nalatenschap, wat écht van moeder was en niet het aandeel van de kinderen uit vaders nalatenschap dat moeder nog feitelijk in gebruik had (omdat de kinderen dat nooit opeisten), maar niet van haar was.
Alleen voor MOEDERS DEEL van de totale boedel geldt de onterving.

Het klopt inderdaad dat (sinds 2003) een legitimaris (het onterfde kind) geen (mede-)erfgenaam meer is [lees: erfgenaam van moeder]. Sinds 2003 is de legitimaris een schuldeiser van de nalatenschap [lees: van moeders nalatenschap]. En wel voor een bedrag dat gelijk is aan de helft van de waarde van wat hij/zij [uit moeders nalatenschap] zou hebben gekregen als er geen testament was. Alle bezittingen, maar ook alle schulden van moeder tellen dus mee.
Eerder gedane schenkingen kunnen de berekening nog iets beïnvloeden, maar om de zaak nu niet te moeilijk te maken, ga ik daar gemakshalve aan voorbij.

De legitieme portie "werkt" alleen als de legitimaris daar ook daadwerkelijk een beroep op doet.

In beginsel bepalen de deelgenoten (als er geen minderjarigen bij zijn) in onderling overleg wanneer en hoe zij de "buit" verdelen en welke waarde zij daarvoor laten gelden. Als zij er onderling niet uit komen, kunnen zij bepalen hoe de taxatie dient te geschieden en door wie. Lukt dat ook niet, dan kan een testament daar iets over bepalen en anders kan de meestgerede partij de rechter verzoeken om de knoop door te hakken.

Over de executeur (tegenwoordig spreekt men niet meer van executeur-testamentair), zie http://www.executeur.nl/vraag_en_antwoord/.

Voor alle duidelijkheid: ik ben bij de beantwoording ervan uitgegaan dat er na vaders en voor moeders overlijden geen ontwikkelingen hebben voorgedaan op familierechtelijk gebied, zoals een hertrouwen van moeder, het overlijden van kinderen, dat er geen nieuwe kinderen meer uit moeder geboren werden, dat er geen huwelijken, echtscheidingen en wijzigingen van huwelijksregime hebben plaatsgevonden, enz.
En dat alle kinderen van dezelfde vader en moeder waren.

LET OP:
Indien vader een langstlevendetestament (ouderlijke boedelverdeling) had zoals ik hiervoor heb gemeld (maar daarover heb je het niet), wordt het een stuk simpeler:
1. Bij vaders overlijden hadden de kinderen een voorlopig niet-opeisbare geldvordering op moeder ter grootte van hun erfdelen. Deze geldvordering komt nu, door moeders overlijden, opeisbaar (met rente). Als een schuld aan de vier (!) kinderen, welke schuld in moeders nalatenschap zit.
Als de hoogte van die vorderingen niet bekend is, moet die nog worden vastgesteld (de succcessie-aangifte van destijds kan daarvoor een waardevol hulpmiddel zijn).
2. Moeders eigen nalatenschap, met deze schuld aan de vier kinderen erin - vererft zoals zij dat heeft aangegeven in haar testament.
3. Het door moeder onterfde kind wordt geen mede-erfgenaam van moeder en ook geen mede-eigenaar van de boedel, maar als dat kind een beroep op de legitieme portie doet, wordt het wel schuldeiser van moeders nalatenschap en verkrijgt het een geldvordering op moeders nalatenschap (lees: moeders erfgenamen, d.w.z. de overige kinderen) ter grootte van de waarde van de helft van wat dat kind gehad zou hebben als moeder géén testament zou hebben gehad (berekeningsnuances i.v.m. eventuele eerder gedane schenkingen laat ik hier even buiten beschouwing). Dit staat los van de vorderingen die dat kind al had (en de overige kinderen al hadden) uit vaders nalatenschap.

up
55
Geplaatst op 19 juni 2012 om 12:36, Waarschuw de redactie
Kernheim
Vraagbaak

eigenlijk een vraag.
Meneer A is in 2004 overleden met een langstlevendetestament.
Zijn echtgenote bleef achter en had door omstandigheden geen contact meer met haar dochter en zoon.
In Meneer A zijn testament stond dat er een rente moest worden afgesproken over de vordering van de kinderen, dit is er nooit van gekomen.
Echtgenote was executeur.

In 2011 overleed zijn echtgenote.
Nu blijkt in haar testament dat 2 goede vriendinnen de erfgename zijn, en de kinderen legataris zijn.

De kinderen proberen nu alles te vertragen door het niet eens te zijn over de taxatie's familiestukken,sieraden etc.
Dreigen de executeur van de echtgenote voor de rechter te slepen, omdat hun moeder als executeur het niet goed had gedaan met de nalatenschap van hun vader.
Eisen rente over hun vaders vordering vanaf de dag van zijn overlijden?
En willen de rechter inschakelen?

A- hoe zit het met de vordering van hun vader?
B- kunnen de kinderen rente eisen.?
C- Wat voor recht heeft een legataris
D- Tjee wat moeten de erfgename hier mee

up
46
Geplaatst op 31 juli 2012 om 13:40, Waarschuw de redactie
Le Coq
Helpdesk

Wil je een nieuwe vraag over een nieuwe zaak niet in een lopende discussie stellen, maar daarvoor een nieuw draadje starten? Dan houd je de discussies zuiver zonder dat ze onoverzichtelijk door elkaar gaan lopen en is jouw vraag ook zichtbaarder.

up
42
Geplaatst op 13 augustus 2012 om 16:33, Waarschuw de redactie
Inloggen om uw vraag te stellen of te reageren in ons forum.