Aanrijding met dakloze
Enkele maanden geleden heb ik een aanrijding met een dakloze man gehad.
Ik reed met mijn auto op een voorrangsweg, ik naderde een oversteekplaats voor fietsers waar haaientanden aanwezig zijn voor de fietsers. Er geldde een maximum snelheid van 50 km/u.
Plots kwam er een fietser die oversteekplaats overrijden met een enorme vaart. De man kwam uit het (naast het fietspad gelegen) park rijden. De man stak zonder te kijken over.
Voordat ik het doorhad, had ik de fietser op mijn auto liggen. Een enorme klap!
De politie kwam ter plaatse, de man werd naar het ziekenhuis afgevoerd voor onderzoek. Het gaat om een dakloze man. Hij reed op een kinderfiets, dus ik kon hem sowieso onmogelijk aan hebben zien komen aangezien hij laag bij de grond zat.
Ook had de man verdachte spullen bij zich (meldde de politie mij later). Het ging om een drugsverslaafde man.
Ik had naast de schrik een enorme schade aan mijn auto. De schade kwam uit op 6000 euro.
De politie heeft een proces verbaal opgemaakt.
Ik was rechtsbijstand verzekerd, dus zij gingen voor mij aan de slag. De uitslag was:
Ik was niet schuldig, mocht ik schade uitgekeerd krijgen zou dat maar 50% zijn omdat het een fietser betreft, en dus een zwakke verkeersdeelnemer.
Nu het probleem, ik krijg niets terug! Ook geen 50%. Het gaat om een dakloze, waarvan alleen de naam bekend is. Mijn verzekering kan niet achterhalen of de man verzekerd is. Dus ze kunnen het geld nergens vandaan halen.
Mocht er bewezen worden dat de man een verzekering niet kan betalen, dan kan er uit een bepaald "potje" wat geld vrijkomen voor mij. Maar aangezien ze niet weten wie of waar de man is, kunnen ze ook niet bewijzen dat hij het niet kan betalen.
Ook het waarborgfonds is geen optie. Daar worden alleen schades uitgekeerd tussen gemotoriseerde voertuigen. Dus niet tussen een fietser en een auto.
Heb ik nog mogelijkheden om iets terug te zien van mijn zuurverdiende geld? Of zijn de regels in Nederland zo zuur, dat een man die niet nadenkt over wat hij doet ook geen gevolgen hoeft te dragen?
Ik hoop dat iemand mij wat meer kan vertellen hierover.
Helpdesk
Het ziet er waarschijnlijk somber voor je uit.
Of die fietser dakloos is, drugsverslaafd of "verdachte spullen" bij zich had, is allemaal niet relevant. Zulke mededelingen vertroebelen alleen het verhaal waar het om gaat.
Je hebt een aanrijding gehad met een fietser en zelfs al was die fietser fout, dan komt de schade aan de fietser, zijn fiets en zijn bagage toch voor rekening van jou als automobilist (lees: je autoverzekeraar). Hij moet dan uiteraard wel een schadeclaim indienen. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen bepaalt de rechter anders.
Inderdaad: het verhaal van de "zwakke verkeersdeelnemer" die ingeval van schade extra bescherming krijgt. Dit is geregeld in artikel 185 van de Wegenverkeerswet 1994.
Voor schade door de fietser veroorzaakt aan jou en jouw auto zou je de fietser wel aan kunnen spreken (of jouw verzekeraar kan dat doen als die jou de schade heeft vergoed [dat is afhenkelijk van hoe je bent verzekerd], maar dat moet je maar aan je verzekeraar overlaten; dat raakt jou niet meer). De toedracht moet dan wel vast staan en de identiteit van de fietser moet vast staan. Uit je verhaal leid ik af dat de politie aanwezig is geweest en de man kent. Wellicht is dat een spoor waar je (of je verzekeraar) verder kunt.
Ook daklozen hebben een postadres, al is het maar om (officiële) post te ontvangen. Het postadres is ook nodig voor een uitkering/inkomen.
Raadgever
Op grond van onderstaand artikel in de Wegenverkeerswet valt er hooguit 50% vergoeding te halen bij de fietser, dus beslist geen 100%. Om de 50% te kunnen verhalen is bijna een onmogelijke zaak.
Art. 185 WVW luidt:
1. Indien een motorrijtuig waarmee op de weg wordt gereden, betrokken is bij een verkeersongeval waardoor schade wordt toegebracht aan, niet door dat motorrijtuig vervoerde, personen of zaken, is de eigenaar van het motorrijtuig of - indien er een houder van het motorrijtuig is - de houder verplicht om die schade te vergoeden, tenzij aannemelijk is dat het ongeval is te wijten aan overmacht, daaronder begrepen het geval dat het is veroorzaakt door iemand, voor wie onderscheidenlijk de eigenaar of de houder niet aansprakelijk is.
2. De eigenaar of houder die het motorrijtuig niet zelf bestuurt, is aansprakelijk voor de gedragingen van degene door wie hij dat motorrijtuig doet of laat rijden.
3. Het eerste en het tweede lid vinden geen toepassing ten aanzien van schade, door een motorrijtuig toegebracht aan loslopende dieren, aan een ander motorrijtuig in beweging of aan personen en zaken die daarmee worden vervoerd.
Deze wet is tot stand gekomen in verband met de hoge schadebedragen. Dan gaat niet om een gekreukelde fiets of schade aan de auto, maar schade aan de zwakkere verkeersdeelnemer zelf. Het motorvoertuig ten opzicht van een fietser/voetganger is vergelijkbaar met een tank ten opzichte van het motorvoertuig.
In het verleden werd de schade aan letsel (doktoren, ziekenhuizen, WAO-uitkeringen etc.) gedragen door de algemene middelen in Nederland, nl. alle belastingbetalers en voor wat betreft het arbeidsverzuim door het bedrijfsleven en overheid (=is ook weer algemene middelen). Het was vaak een gebed zonder eind om de schuldvraag en schuldverdeling vast te stellen en meestal werd dit maar achterwege gelaten vanwege de zeer hoge kosten, eindeloze procedures en de onzekere kans op succes. Dit wederom op kosten van de belastingbetaler (ziektekostenverzekeringen, uitkeringsinstanties etc.) en een zich met de hakken in het zand zettende verzekeringsmaatschappij (denk maar eens aan de kosten van een dwarslaesie, andere volledige arbeidsongeschiktheid, verpleeghuis etc.).
Daarom is op gegeven moment besloten om degene, die als “sterkste” bij de aanrijding betrokken was en dus de meeste schade aanricht verantwoordelijk te maken voor alle kosten. De kosten komen dan op de schouders te liggen van de gebruikers van motorvoertuigen (via verhoogde premie) en worden niet meer omgeslagen over alle belastingbetalers.
Zoals uit voorgaande blijkt, heeft dit niets met de schuldvraag te maken, maar alles met wie gaat er betalen. Het principe om de bestuurders van motorvoertuigen te laten betalen en het niet omslaan over alle belastingbetalers (algemene middelen) is niet onredelijk. Om dit altijd voor 100% te laten betalen door de bestuurders is wel onredelijk, want er zijn fietsers, die er van alles voor over hebben om onder een auto terecht te komen.
Kinderen onder de 14 jaar zijn speels (vliegen achter een bal aan de straat op), niet handelingsbekwaam en niet in staat om risico’s voldoende in te kunnen schatten. Daar heb je als gemotoriseerde weggebruiker maar rekening mee te houden. Dus daarvoor geldt de 100%-regel.
Voor weggebruikers van 14 jaar en ouder geldt, dat zij (vanaf 14 jaar oplopend) handelingsbekwaam zijn en wel een risico inschatting kunnen maken. Zij hebben echter weinig verweer als zij het risico (een beetje) verkeerd inschatten (menselijke fout). De klap heeft dezelfde desastreuze gevolgen (en kosten). Maar ook de bestuurders dienen rekening te houden met risico’s en moeten anticiperend rijden. Het is hier 50 km dus rijd ik ook 50 km, want het mag, kan niet als excuus dienen als het verkeersbeeld een gematigder snelheid vereist.
Om weer een hoop getouwtrek over schuldvraag en schuldverdeling met alles erop en eraan te voorkomen, is hier de 50%-regel ingevoerd. De bestuurder hangt voor 50% en als hij voor de andere 50% niet wil “hangen”, dan zal de bestuurder moeten bewijzen, dat hij/zij er van alles aan heeft gedaan om een aanrijding te voorkomen. Dat is een heel moeilijke zaak, er valt altijd wel wat te verwijten. Gevolg: de (rechtsbijstand)verzekeringsmaatschappij begint alleen aan zo’n procedure in extreme zaken, bijv. als iemand vanaf een viaduct voor het voertuig springt.
Zelfs al zou je er in slagen om de fietser voor 50% aansprakelijk te krijgen en daarvoor moet je naar de rechter met alle kosten van de rechtszaak, die jij moet betalen, dan kan je het verhalen van de helft van je schade wel vergeten. Van een kale kip valt niets te plukken, want ik denk niet dat een dakloze vrijwillig een aansprakelijkheidsverzekering heeft afgesloten. Zo'n verzekering is niet wettelijk verplicht (en dan had ie 'm waarschijnlijk ook niet).
Van een of ander "potje", dat voor die schade (gedeeltelijk) zou kunnen opdraaien heb ik nog nooit gehoord.
Helpdesk
Dat andere potje bestaat waarschijnlijk niet. Het Waarborgfonds waar hij het over heeft, vergoedt alleen schade veroorzaakt door een motrorrijtuig en/of daaraan gekoppelde of losgeraakte aanhangwagens.
Dat fonds is een verlengstuk van de verplichte motorrijtuigenverzekering.
Het gaat daarbij om voertuigen die wettelijk gezien verzekerd zouden moeten zijn, maar waarbij om een bepaalde reden geen verzekeraar kan worden aangesproken (onverzekerd voertuig, failliete verzekeraar, gestolen auto, gewetensbezwaarde, onbekend gebleven dader, enz.). Het moet daarbij duidelijk zijn dat de schade door een verzekeringsplichtig motorrijtuig (of diens aanhangwagen) is veroorzaakt - getuigen! - en je moet zelf ook al het nodige gedaan hebben om de dader te achterhalen en op hem de schade te verhalen.
Beginneling
Bedankt voor de reacties. Om evene te reageren op de eerste reactie van Le Coq:
Om de schade aan mijn auto te verhalen is inderdaad de identiteit van de fietser nodig. Er is echter alleen een naam bekend, en een adres van een daklozeopvang waar die persoon op dat moment verbleef. De rechtshulp vertelde mij dat ze met alleen een naam niets kunnen.
Ookal is het adres van de daklozenopvang wel bekend, dan doen ze daar niets mee. Zij gaan daar niet langs om meer informatie over de man te krijgen.
De rehtsbijstand vertelde mij dat ik alleen kans maak als ik een rechtzaak begin. Dan gaan ze echt op bezoek bij de daklozenopvang om de man te achterhalen. De rechtsbijstand gaat niet zover.
Ik heb het idee dat ik me er maar bij neer moet leggen.
Overigens, dat "potje" is waarschijnlijk van de gemeente of mijn eigen verzekering. Daar zou ik echter alleen aanspraak op kunnen maken als gebleken is dat de tegenpartij geen geld heeft voor een verzekring. Helaas kunnen ze dat niet achterhalen aangezien ze met alleen een naam niets kunnen, aldus de rechtsbijstand.
Helpdesk
Weet een daklozenopvang niet wie er overnacht? Er is daar toch een identiteit bekend, of kan iedereen zich zomaar melden voor onderdak, dus ook toeristen die zich een hotel uit willen sparen? Er bestaat toch een legitimatieplicht voor iedereen vanaf 14 jaar? Vreemd verhaal.
En met alleen een naam, komt men vaak toch nog een heel eind. Kwestie van afstrepen als de naam meer dan één keer voorkomt. Bovendien waren er aanvullende aanknopingspunten.
Zo/ook had de politie proces-verbaal opgemaakt. De politie zoekt toch wel iemands identiteit uit? Zeker als de persoon ook nog op andere fronten als verdacht geldt (wat je meldde). Ook uit het feit dat de politie meldt dat de man een verslaving had, valt uit te maken dat de identiteit bij de politie bekend moet zijn, want de politie was kennelijk bekend met een diagnose. De politie stelt namelijk zelf geen medische diagnoses.
Is een (plaatselijke) instelling voor verslavingszorg bekend met iemand met de naam van deze man?
Niettemin lijkt mij de kans dat je, ook al is de identiteit van de dakloze wel bekend, bij hem verhaal kunt halen. Dat wordt dan eerst een juridisch gevecht over de aansprakelijkheid, en als je dat al wint, is het nog maar de vraag of er voldoende verhaalbaar vermogen is (uitkering?).
De dakloze zal wel niet verzekerd zijn. In ieder geval heeft een fiets geen motorrijtuigenverzekering en ook het Waarborgfonds kan hier niets betekenen. Hooguit je eigen verzekering als je niet alleen WA, maar ook aanvullend casco hebt, je de schade claimt en de verzekeraar de aansprakelijkheid erkent. Als de verzekeraar uitbetaalt, gaan alle rechten die je op de dakloze (de fgietser) had, over op de verzekeraar en is het aan de verzekeraar of deze de schade op zijnb beurt wil/zal proberen te verhalen op de dakloze (de fietser). De verzekeraar zal daarbij wel een kosten-batenanalyse met een slagingskansberekening maken.
Een kosten-batenanalyse zul je zelf waarschijnlijk ook maken, want claimen betekent vaak een daling op de bonus-malusladder.
Raadgever
Zoals eerder gesteld met art. 185 WVW is dit een kansloze zaak. Zelfs al zou de dakloze bekend zijn en een verzekering hebben.