Boom van de buren staat binnen 2 meter van mijn huis

De takken die boven uw dak hangen mag u afsnijden conform art. 5:44 lid 1 BW. Echter wel nadat u de buurman hebt gesommeerd deze zelf te verwijderen, waarbij u hoogstwaarschijnlijk hem zult moeten toestaan uw dak op te gaan als hij anders niet bij de takken kan.
Dat hij geïrriteerd raakt is dan jammer maar u staat in uw recht dat u die takken daar niet heeft te dulden. Het is misschien verstandig hem erop te wijzen dat als hij het zelf doet hij in staat is de boom te snoeien op een wijze die voor de boom het best is. U kunt alleen de overhangende takken eraf halen, wat voor de vorm misschien niet ideaal is.

De scheuren in uw huis zijn problematischer omdat u zult moeten bewijzen dat deze veroorzaakt worden door de boom. Daar heeft u hoogstwaarschijnlijk een deskundige voor nodig. Daarnaast gaat het hier naar ik aanneem om schade boven de €5000 euro dus heeft u indien het aankomt op een rechtzaak sowieso een advocaat nodig. Die advocaat zal ongetwijfeld u kunnen helpen met een deskundige te vinden.
Voor dit geval zou ik aanraden eens wat advocatenkantoren op te bellen in de buurt om te vragen hoeveel een eerste gesprek kost. Laat het echter niet op z'n beloop want als er extra schade ontstaat omdat u te lang wacht kunt u daar zelf voor aansprakelijk zijn.

Kunt u niet beter gewoon proberen met uw buren te communiceren? Lukt dat niet dan kunt u bij uw gemeente een klacht indienen indien er hinder of gevaar onstaat of kan ontstaan.
Maar voor alsnog eerst met uw buren praten.
Wettelijk gezien mag uw buurman geen bomen welke hoger groeien dan twee meter binnen de erfscheiding op een afstand van twee meter hebben. Daarbij speelt de leetijd der boom tevens een belangrijke rol. Na twintig jaren is het recht op inspraak verjaard. Ten aanzien van de mogelijke schade aan uw woning als gevolg van boomwortels zal er door een deskundige een onderzoek moeten plaats vinden en daarvan worden gerapporteerd. Voor die schade kunt u vervolgens uw buurman aansprakelijk stellen.

Als de buurman weigert de overhangende takken aan uw kant te snoeien: direct zelf doen, want als er schade komt had u die zelf moeten voorkomen (krom, maar waar). Stel de buurman nu alvast aansprakelijk middels een aangetekend schrijven voor alle toekomstig te lijden schade. De buurman heeft onderhoudsplicht voor zijn boom. Het kost u waarschijnlijk geld om de grote boom aan uw kant te laten snoeien. De meeste bomen kunnen maar 1x grondig aan 1 kant worden gesnoeid, eigenlijk moet de boom in zijn geheel worden gesnoeid. Wijs de buurman erop, dat u de boom grondig aan uw kant laat snoeien en dat hij dan na drie jaar geen plezier meer zal hebben van de boom, de toestand van de boom zal verslechteren. Zo te horen is de buurman niet voor rede vatbaar en zult u gewoon uw eisen en rechten bij hem (schriftelijk) moeten neerleggen.

Hoelang staat de boom daar? Na 20 jaar zijn uw rechten vervallen en kunt u alleen nog verlangen dat de boom gesnoeid zal worden.

Het gaat het de vragensteller in eerste instantie alleen maar om het snoeiwerk.

Overhangende takken hoef je niet te dulden. Je kunt de buurman aanmanen tot snoeien en als hij dat niet doet, heb je het recht dat zelf te (laten) doen. Hetzelfde geldt voor de wortels. Dat is geregeld in artikel 5:44 van het Burgerlijk Wetboek.
Dit mag echter niet zo rigoureus dat de boom het niet overleeft of dat het aanzicht van de boom wordt verknald. Dat levert namelijk zaaksbeschadiging op.

Van bomen die op minder dan twee meter van de erfgrens staan, kan men in beginsel (er zijn wat uitzonderingen in de wetgeving en de jurisprudentie) verwijdering vorderen. Dit volgt uit artikel 5:42 van het Burgerlijk Wetboek.
Dit vorderingsrecht verjaart zodra de boom daar twintig jaren "onrechtmatig" staat.

Let wel: deze artikelen 42 en 44 gelden voor eigenaars, niet voor huurders.

Als een boom onrechtmatige (!) hinder veroorzaakt of een acuut gevaar is, en er géén andere oplossingen zijn, is ook vordering tot verwijdering van de boom mogelijk. En dan ongeacht de afstand tot de erfgrens, ongeacht hoe lang de boom er al staat, en ongeacht of sprake is van eigenaars, huurders of anders.

Wat de schade aan de woning betreft, moet je er wel zeker van zijn dat die door de wortels zijn veroorzaakt en niet bijvoorbeeld door trillingen van het verkeer. Een bouwkundige kan je dat vaak wel zeggen.
In ieder geval kun je de buren manen tot verwijdering van de takken en de wortels en doen zij dat niet, dan mag je dat zelf doen. MITS je eigenaar bent. Als het huurhuizen zijn, zul je de verhuurder moeten inschekelen. Het betreft dan immers ZIJN perceel/huis en hij heeft er ook geen belang bij dat dat beschadigd raakt. Al was het alleen maar omdat hij dat in een goede staat beschikbaar moet stellen volgens de huurovereenkomst. Gescheurde muren horen daar niet bij.